klaasjanmollema.nl

home

Klaas Jan Mollema, Hogeschooldocent HBO-ICT en Onderzoeker Overheid, Data en Burgerschap bij Lectoraat Civic Technology aan de Haagse Hogeschool. Vanuit een creatieve invalshoek werkt hij op het snijvlak Informatie, Technologie en Gebruiker. In onderzoek focussed hij op visualisatie van (open) data en immersieve experiences. Hij is sterk in het voor iedereen begrijpbaar maken van complexe (technologische) onderwerpen.

Topics waarover hij regelmatig spreekt en in onderwijst zijn: interactie ontwerp, user experience design, het bouwen van interactieve installaties, Big Data architectuur, Datamanagement, document management, Informatiemanagement, Bedrijfsprocessen en data, Datavisualisatie, Predictive Analysis & Machine Learning en Geo Informatiesystemen.

Klaas Jan studeerde Informatiekunde (B-ICT IDM) en Mediatechnology (Master of Science) en heeft ruime ervaring in het Hoger Beroepsonderwijs als docent/onderzoeker en teamleider bij diverse hogescholen. Ook deed hij ervaring op als projectleider innovatie bij Bibliotheek Gouda en adviseur bij diverse adviesbureau’s.

In zijn vrije tijd is Klaas Jan decorbouwer en technicus bij Theater Imperium Leiden en al sinds 1995 zweminstructeur bij Reddingsbrigade Hendrik-Ido-Ambacht.

onderwijs

Leren doet ieder mens anders. Het ontwikkelen van een onderwijsklimaat waarin iedere deelnemer optimaal kan functioneren is een enorme uitdaging. Klaas Jan heeft ruime ervaring met het ontwikkelen van zogenaamde learning experiences. Zowel in hogeschoolcontext als tijdens studiereizen weet hij door de opdracht en de opzet een groot ontwikkeleffect te bereiken. Zowel bij studenten als bij professionals.

Minor Interactive Digital Art (2025-heden)
Vanaf september 2025 onderzoeken studenten op welke wijze met technologie gereageerd kan worden op actuele thema’s in de maatschappij. Studenten ontwikkelen een interactieve installatie die uiteindelijk op een expositie wordt tentoongesteld. De minor kenmerkt zich in haar leergemeenschap: iedere betrokkenen ervaart iets te leren van gedurende de 20 weken. De minor is open voor alle HBO studenten in Nederland en wordt gegeven in het Engels.

Minor Innovative Data Visualisation (2024-heden)
Sinds februari 2024 onderzoeken studenten, samen met docenten, onderzoekers en het werkveld op welke wijze (nieuwe) technologie de vorm waarop data visueel vormgegeven wordt kan verbeteren. In de minor krijgen studenten van een opdrachtgever een praktijkvraagstuk voorgelegd. Door middel van design thinking onderzoeken de studenten het vraagstuk en de vraag die daar onder ligt. Vervolgens ontwikkelen ze verschillende oplossingen die getest worden met eindgebruikers.
De minor kenmerkt zich in haar leergemeenschap: iedere betrokkenen ervaart iets te leren van gedurende de 20 weken. De minor is open voor alle HBO studenten in Nederland en wordt gegeven in het Engels.

Studiereizen (2011-2023)
In 2014 bedacht en organiseerde Klaas Jan de New York studiereis voor beroepsvereniging Prissma. Onder het thema ‘The Next Step’ werden professionals uitgedaagd om een next step te bepalen voor hun beroeps- of persoonlijk leven. video
In 2011 ontwikkelde Klaas Jan voor Studievereniging SIM een studiereisconcept waar studenten in groepjes een interactief tentoonstellingsobject bedenken, ontwerpen, bouwen, programmeren en tentoonstellen. Sinds 2011 is elke herfstvakantie een groep van 25 studenten en 4 docenten afgereisd naar een Zuid Europees land om één week in een pressure cooker te werken aan de installaties.

Challengeweek (2016-2023)
Opleiding Informatica van Hogeschool Leiden biedt tijdens de propedeuse challengeweeks aan waarin eerstejaars studenten kennismaken met de vier specialisaties. Voor Business Data Management bracht Klaas Jan het fenomeen challengeweek naar een volgend niveau door de week thematisch aan te kleden en de gamificatie-aspecten te versterken. Elke avond sloot het acht uur challengeweekjournaal de dag af.
Een trailer voor de aankomende challengeweek met beelden van vorig jaar is hieronder te bekijken.

Videocolleges (2016-2023)
Opleiding Informatica van Hogeschool Leiden hanteert de ‘flipped classroom’ filosofie: studenten kijken in hun eigen tijd de theoretische colleges via weblectures en komen naar de hogeschool voor de werkcolleges waar ze intensief begeleid worden. Om de personal touch van de videocolleges wat te versterken heeft Klaas Jan een green screen gebruikt, waardoor de docent en de slides elkaar aanvullen. Videocolleges vind je via Youtube

onderzoek

Momenteel werk ik binnen de volgende projecten:

DATAtheater
Datatheater neemt je op een niet technische, toegankelijke en luchtige manier in het onderwerp ‘data’ en ‘data-gedreven werken’. Klaas Jan Mollema (1981) bespreekt in dit theatercollege wat de rol van data is in ons leven. Wat is data eigenlijk? Wat kun je er mee? Hoe is data door de jaren heen zo belangrijk geworden? Hoe wordt het gebruikt? Wanneer hebben we iets aan aan die data? Hoe werk je als organisatie ‘data-gedreven’? website

KID Ecosysteem
Maatschappelijke uitdagingen vragen om nieuwe manieren van samenwerken. Binnen het KID Ecosysteem brengen we mensen, kennis, innovatie en data samen om ideeën te ontwikkelen, te testen en op te schalen — met echte impact voor stad en samenleving. website

GROUNDED : Visualisatie & Participatie
KIEM MV afgerond
Data over de ondergrond is ondoorgrondelijk voor niet-experts. In dit project onderzoeken we hoe visualisatie ingezet kan worden om ondergrondse infrastructuur begrijpelijk inzichtelijk te maken, zodat deze ingezet kan worden binnen participatietrajecten en voor onderlinge communicatie binnen organisaties. Samenwerking tussen Lectoraat Smart Cities (Saxion) en Lectoraat Civic Technology (HHS). website

Immersieve Burgerparticipatie bij verduurzaming van wijken
De inzet van immersieve technologie in het kader van participatietrajecten met burgers. In fysieke bijeenkomsten, of in digitale deliberatie. Samenwerking tussen Lectoraat Future Urban Systems (HHS) met Lectoraat Civic Technology (HHS).


============== eerdere projecten

BIEBmaps
BIEBmaps zet de collectie op de kaart. Letterlijk. Collecties van verschillende erfgoedinstellingen en bibliotheken worden ge-georefereerd en op één centrale kaart gezet. Hierdoor worden de collecties onderling inhoudelijk verbonden en kunnen inwoners via de visuele kaart toegang tot de informatie komen. BIEBmaps is een initiatief van Bibliotheek Gouda, Hoorn, Haarlem en Dordrecht in samenwerking met ProBiblio.

Waterwolf
Laboratorium Waterwolf is een initiatief van museum Gouda, de Openbare Bibliotheek Gouda, het Streekarchief Midden-Holland en het lectoraat Informatietechnologie en Samenleving van de Haagse Hogeschool. Onderwerp van onderzoek is ‘lokale betekenis’: de manier waarop buurten, wijken, dorpen, steden en regio’s omgaan met lokale betekenis en culturele identiteit. Centraal staat de manier waarop betekenisgeving verandert onder invloed van informatie en communicatietechnologie. Processen van expressie en reflectie veranderen van structuur en inhoud nu onze samenleving zich meer en meer transformeert naar een netwerksamenleving. Alle bestaande spelers (overheden, bedrijven, culturele instellingen, burgers, etc.) zullen zich op nieuwe manieren tot elkaar gaan verhouden. Betekenis en identiteit zijn hierin kernbegrippen waar actief mee geëxperimenteerd wordt. Het laboratorium richt zich met name op deze veranderende rollen van de verschillende spelers: klassieke ‘zenders’, werkend vanuit inhoudelijke autoriteit, zullen steeds vaker niet alleen zelf reflecteren en kennis ontwikkelen, maar juist een centrale rol spelen in het organiseren en inspireren van kennisontwikkeling en leerprocessen in de samenleving zelf. In Laboratorium Waterwolf experimenteren de deelnemende partijen actief met deze problematiek.

concepten

Datatheater
Datatheater neemt je op een toegankelijke en luchtige manier in het onderwerp ‘data’. Klaas Jan Mollema bespreekt in dit theatercollege wat de rol van data is in ons leven. Wat is dat eigenlijk? Wat kun je er mee? Hoe wordt het gebruikt? Wanneer heb ik er iets aan?
Hij zet je aan het denken over jouw datagebruik en weet je op een prikkelende manier te verrassen over vrij beschikbare data die jouw leven zal verrijken.

Meer info
http://www.datatheater.nl
https://www.instagram.com/datatheater/

AR Game ‘Hoe geef jij vorm aan de stad van morgen?’ (2024)
AR Table Top Game ‘Hoe geef jij vorm aan de stad van morgen?’ (2024) is een interactieve installatie waar burgers door middel van augmented reality een deel van de stad Den Haag kunnen vormgeven door middel van virtuele plaatsing van elementen in de openbare ruimte.

Gemeente Den Haag
De Haagse Hogeschool, Lectoraat Civic Technology; Lectoraat Future Urban Systems Development & AR concept: DutchVR

Exposities

Decors voor Theater Imperium (2020 – heden)
Theatergroep Imperium (Leiden) kent vier producties per jaar. Voor elke productie draag ik bij aan het toneelbeeld, met decorbouw en lichttechniek. In de voorbereidingen maak ik 3D visualisaties van het te bouwen decorbeeld. In de weekeinden voorafgaand aan de productie realiseren we de decors in ons eigen theater in Leiden.

Producties:

Corona radio voor studenten Informatica (2020-2021)
Opleiding Informatica van Hogeschool Leiden kent ‘Challengeweeks’ waar studenten in een pressure cooker situatie producten ontwikkelen. In de corona periode kon dit niet op locatie plaatsvinden. Om toch het gevoel van pressure cooker op afstand over te brengen, ontwikkelde ik een online radioshow die aan het eind van elke werkdag een beetje sfeer in de huizen van de studenten bracht en tegelijkertijd de urgentie van de pressure cooker benadrukte.

Sidekick: Jaap Kanbier

Rinkelende telefoons in een park (2011)
Gedurende de avonduren zijn inwoners van Spaanse steden gewend om collectief de straat op te zoeken en elkaar te ontmoeten op pleinen en in parken. Zo ook op Plaça Països Catalans in Barcelona. Groepjes inwoners klonterden samen op het plein, maar tussen de groepjes was weinig tot geen interactie. Samen met studenten (SIM studiereis) ontwikkelde ik een installatie, bestaande uit twee telefoons. De telefoons werden op twee verschillende plaatsen in het park op een voetstuk gezet. Zodra er in de buurt van beide zuilen met telefoons mensen rondliepen gingen beide telefoons af. Onderzocht werd wat vervolgens gebeurde: gingen mensen praten?; snapten ze wie ze aan de lijn hadden?; hoe lang duurden de gesprekken?

exposities:

Walking lines (2007)
Concept voor Mediatechnology class ‘Mindmapping’

exposities:

Wireless Hub (2005)
Overal om ons heen vliegt data door de lucht. De meeste van ons staan er niet (meer) bij stil. We vinden het normaal dat je overal (mits je het juiste apparaat bezit) kunt beschikken over tientallen radiozenders, mobiele telefoon-gesprekken, navigatiesystemen, draadloos internet, etcetera. Wat…. Als we deze draadloze data nou eens zichtbaar maken, door de data “ouderwets” via kabels laten lopen? Dit concept is alleen in theoretische vorm gepresenteerd in het college MetaMedia van de Master Mediatechnolody, Leiden – Taco Stolk

The Reaction Machine (2005)
Concept voor Mediatechnology ‘Second Semester project’

Exposities:

LIFEtheater : theater met een christelijk perspectief op actuele thema’s (2004-2014)
Een bekende spreker werpt vanuit christelijk perspectief zijn licht op een actueel thema in de maatschappij. Dat is LIFEtheater. Het thema wordt door verschillende filmpjes geïntroduceerd en bekritiseerd. Verder is er dans en worden de programmaonderdelen afgewisseld met de huisband die popsongs ten gehore brengt die iedereen kent.

publicaties

______
2026

A Municipal Ecosystem for Knowledge, Innovation, and Data / Gribnau, A., Konijnendijk, M., de Lange, D., Mollema, K.J., Noorland, D., Quanjer, A.J., Sommer, K., van Leeuwen, J.P.
2026, “A Municipal Ecosystem for Knowledge, Innovation, and Data,” in Workshop Augmented Democracies, International Joint Conference on Artificial Intelligence (IJCAI-ECAI), Bremen, August 2026.

Hoe duid je technologische ontwikkelingen in de taal van de werkvloer / Klaas Jan Mollema
Vakblad Od I Overheidsdocumentatie / issue 50
https://od-online.nl/magazine/od-editie-50/
https://magazines.od-online.nl/od-editie-50/achtergrond-buzzwords

______
2025

Gebruiker-gericht ontwerpen van een WOO-portaal / Klaas Jan Mollema, Alexander Aarup, Tim van den Berg, Bart van Biezen, Max van Dongen & Martijn van der Weerd
Vakblad Od I Overheidsdocumentatie // issue 44
ODmei2025.pdf
https://magazines.od-online.nl/od-editie-44/slimmer-zoeken-in-woo-portalen
full issue : OD – Overheidsdocumentatie issue 44

Immersive experience of public data for inclusive urban development: Case of The Hague, The Netherlands / Klaas Jan Mollema, Jos van Leeuwen, Rizal Sebastian, Lucas Mastenbroek, Tyra Polderman
4TU/14UAS – 4th Research Day on Digitalization of the Built Environment 2025
proceedings
paper

______
2017
Big Data I : Veranderende visie op data / Klaas Jan Mollema
Informatieprofessional 01/2017
download

Big Data II : Datakwaliteit en big data tooling / Klaas Jan Mollema
Informatieprofessional 02/2017
download

Big Data III : Big Data in de cloud / Klaas Jan Mollema
Informatieprofessional 03/2017
download

Big Data IV : Datavisualisatietechnieken en tools / Klaas Jan Mollema
Informatieprofessional 05/2017
download

Big Data V : Ethiek en privacy / Klaas Jan Mollema; Niek van Antwerpen
Informatieprofessional 06/2017
download

______
2015
begeleiding van:
Purposeful Gaming Gamification and Information Sciences / Remon Coolegem, Sanne Goos, Danny Hartman
en
Learning Technologies Interactive Learning Technologies versus Textbooks / Lowie van Eck, Frans Huigen
Bobcatsss conference 2015 Design Innovation and Participation; BRNO (Tsjechië)
http://www.zijlmo.nl/mo/shared/design-innovation-participation-bobcatsss-2015-proceedings-abstracts.pdf

______
2014
Workshop ‘Opening data at municipality of The Hague’ / Klaas Jan Mollema, Marjolijn de Jager
Proceedings BOBCATSSS 2014, Barcelona
http://proceedings.bobcatsss2014.hb.se/article/view/339

______
2013
Open up your data / Klaas Jan Mollema, Micha Freke, Ashwien Badal
Proceedings BOBCATSSS 2013, Ankara
ISBN: 978-975-491-340-8

Reactie op Edwin Mijnsbergen / Klaas Jan Mollema
in: Informatie Professional 2013 (1)
ISSN: 1385-5328

______
2010
Geciteerd in:
ParticipArt: Exploring participation in interactive art installations / Jacucci, G. (Dept. of Comput. Sci., Univ. of Helsinki, Helsinki, Finland) // Wagner, M. ; Wagner, I. ; Giaccardi, E. ; Annunziato, M. ; Breyer, N. ; Hansen, J. ; Jo, K. ; Ossevoort, S. ; Perini, A. ; Roussel, N. ; Schuricht, S.
http://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?tp=&arnumber=5643313

______
2009
Buiten spelen met je erfgoed / Klaas Jan Mollema
in: Informatie Professional 2009 (4)
ISSN: 1385-5328

______
2008
New media kills nostalgia / Klaas Jan Mollema (0477621); Willem van Vliet (0381543) , Leiden University, MSc Mediatechnology
Supervisors:
Dr. Yasco Horsman, Leiden University, Literatuurwetenschap
Prof. Dr. Bas Haring, Leiden University, Liacs, MSc Mediatechnology
download

Buiten Spelen : woudlopershandboek voor de erfgoedmedewerker 2.0 / Kuiper, Else Rose (red.); Rijken, Dick (red.)
Waterwolf Gouda
ISBN 9789081183420
download

______
2007
U bent hier. Zijn er nog vragen? / Dick Rijken (red.); Klaas Jan Mollema; Gertjan van Dijk; Quirijn Menken; Arent Roggeveen; Frits Klaver
Waterwolf Gouda (samenwerkingsverband tussen lectoraat ITS (Haagse Hogeschool) en Bibliotheek, Archief en Museum Gouda).
ISBN 978-90-811834-1-3
download

______
2006
Art installation Reaction Machine / Jonas Hielscher; Klaas Jan Mollema
Proceedings Participatory Design Conference 2006, Trento
http://ojs.ruc.dk/index.php/pdc/article/view/362
https://ojs.ruc.dk/index.php/pdc/article/view/362/354

______
Google Scholar profiel Klaas Jan Mollema

spreker

Klaas Jan Mollema (1981) spreekt regelmatig op conferenties en workshops.

Thema's waar Klaas Jan over kan spreken:



Eerdere spreekbeurten hieronder.
Een kort CV op deze pagina.

geplande spreekbeurten
–

eerdere spreekbeurten
– DATAtheater @ G4 InformatieBeheer / Gemeenten Den Haag, Rotterdam, Amsterdam, Utrecht / 1 oktober 2026
– DATAtheater @ Datamaand / De Tweede Kamer der Staten Generaal / 13 april 2026
– DATAtheater @ Festival voor de toekomst / Gemeente Den Haag / 5 november 2025
– DATAtheater @ ThinkFest /Haagse Hogeschool / 6 november 2025
– Symposium Bodem Breed / 17 april 2025 (programma)
– ‘Simulatie, visualisatie en participatie’ ThinkFest Haagse Hogeschool // 7 november 2025
– ‘Talent benutten : persons on the right spot’ Afdelingsoverleg ‘Geo-Informatie’ Gemeente Den Haag // 14 oktober 2025
– ‘Een schat aan data’ – Middag van de overheidsinformatie – Belastingdienst Den Haag // 26 september 2019
– ‘De wondere wereld van data’ – Opleiding Informatica, Hogeschool Rotterdam // 29 oktober 2018
– KNVI congres 2017 – Informatie is m8 – track 12 // 9 november 2017
– KNVI / NGI-NGN congres 2016 – Visualisatie van informatie // 10 november 2016
– Introductie op open data – De Tweede Kamer der Staten Generaal, afdeling DIV, 2014
– host van het Young Talent Track / KNVI dag 2014
– Open Data – KBenP Zomerevent 2014 // 26 juni 2014
– SIOB / Steunpunt Volwassen Educatie : evenement ‘Het is de tijd van bibliotheken’ // 8 mei 2014
– Introductie op open data – Tresoor Leeuwarden // 17 maart 2014
– Workshop ‘Open data dashboards voor de burger’ – CHI*sparks 2014 // 2 april 2014
– Workshop ‘Opening data at municipality of The Hague’ Bobcatsss 2014 Barcelona // januari 2014
– Open data & transparantie : Kick-off meerjarige onderzoeksprogramma ‘Government of the Future’ / Provincie Zuid-Holland // 22 november 2013
– Young Talent Track // KNVI dag 14 november 2013
– Dagvoorzitter OPEN DATA : van nice to have naar want to have / Gemeente Den Haag // 11 november 2013
– Diplomauitreiking GO opleidingen // 12 september 2013
– ‘Open Data ontwikkelingen’ – KBenP Zomerevent 2013// 27 juni 2013
– workshop ‘Open Your Data’ – 21th International Conference on Information Science, Ankara.
http://bobcatsss.net/ // 23-25 January 2013
– workshop ‘informatievisualisatie’ – festival Inholland opleiding Communicatie 1 november 2012
– workshop ‘informatievisualisatie’ – studievereniging ICT&Media (SIM)
– dagtraining ‘Storage and Retrieval van videomateriaal’ i.s.m. Eric Sieverts voor Dienst InformatieVoorziening Tweede Kamer der Statengeneraal // 9 en 11 oktober 2012
– informatie?specialist 3.0 in de archiefbibliotheek : aansluiting tussen IDM en de archiefbibliotheken // Archief Alkmaar, 3 april 2012 presentatie – recensie
– ‘In touch met de student van de toekomst : innovatieve ruimte voor leeromgevingen’ : Opening Mediacentrum Hogeschool Leiden, 28 maart 2012 – presentatie
– KBenP Najaarsevent: opleiden en opleidingen in 2012 (14 december 2011)
– NVB jaarcongres 2011 (17 november 2010 / link) deelname aan het track web3.0
– AIN kerstdiner 2010 ‘social networking’ (9 dec 2010 / link
– NVB jaarcongres 2009 (12 nov 2009 / link)
– Vereniging de Topografisch-Historische Atlas // Erfgoed op straat : Goudse ontwikkelingen op het gebied van cultuur 2.0 (23 april 2009)
– Philips Drachten // kansen van web2.0 voor kennismanagement (25 feb 2009)
– Haags InformatieNetwerk // web2.0 en kennismanagement (februari 2009)
– IDMdenhaag conferentie 2008 // Goudse ontwikkelingen op het gebied van cultuur 2.0

 






contact

Curriculum Vitae
Bekijk mijn CV op linkedin
www.linkedin.com/in/klaasjanmollema/

Contact
De beste manier om contact met me te leggen is via mijn mailadres bij De Haagse Hogeschool.

De Haagse Hogeschool
Faculteit IT & Design
Opleiding HBO-ICT / Lectoraat Civic Technology
Johanna Westerdijkplein 75
2521 EN Den Haag
Nederland

k.j.mollema (at) hhs.nl